Tarikh Luput Bon Pelaksanaan: Bila Agensi Masih Boleh Menuntut?

Ditulis oleh Michelle Chin, Cert CII.

Jawapan ringkas: Dalam borang bon pelaksanaan (performance bond) kerajaan PK 4.2, bon luput pada Tarikh Mati Asal, biasanya 12 bulan selepas kontrak tamat atau selepas penghantaran terakhir, mengikut mana yang lebih lewat. Agensi masih boleh menuntut jika tuntutannya diterima oleh penjamin dalam 4 minggu selepas tarikh itu. Bagi syarikat anda, bon hanya selesai apabila agensi melepaskannya dengan Surat Pelepasan.

Kontrak bekalan anda sudah siap, dan tarikh luput bon pelaksanaan sudah lepas atau hampir tiba. Mudah untuk anggap urusan bon sudah tamat, tetapi borang kerajaan masih membenarkan tuntutan sampai kepada penjamin selepas tarikh itu. Tarikh-tarikh ini juga berubah jika penghantaran lewat, kontrak dibatalkan atau bon dilanjutkan.

Tarikh apa yang perlu anda catat selepas kontrak tamat?

Anda perlu catat 4 tarikh: Tarikh Mati Asal (Initial Expiry Date), Tarikh Mati Lanjutan (Extended Expiry Date) jika Kerajaan memintanya, hari terakhir tuntutan boleh diterima oleh penjamin, dan tarikh bon dilepaskan melalui Surat Pelepasan (Letter of Discharge). Tiga yang pertama datang daripada klausa 4 dan 6 borang bon kerajaan.

Borang itu ialah Lampiran 24 dalam Pekeliling Perbendaharaan PK 4.2, dan semua klausanya diterangkan dalam contoh bon pelaksanaan kerajaan, klausa demi klausa. Dalam SST atau fail tender anda, borang yang sama mungkin berlabel lampiran dengan huruf atau nombor lain, atau bertajuk lain, jadi semak dokumen anda sendiri, termasuk tempoh bon yang ditetapkan dalam SST.

Bagaimana tarikh luput dikira jika penghantaran lewat atau kontrak dibatalkan?

Jika penghantaran terakhir lewat melepasi tarikh tamat kontrak, formula dalam klausa 4 mengira 12 bulan dari penghantaran terakhir itu. Jika kontrak dibatalkan, formula itu mengira 1 tahun dari tarikh pembatalan.

"... hendaklah berkuat kuasa sehingga ................. (kemudian daripada ini disebut “Tarikh Mati Asal”) (Initial Expiry Date) iaitu dua belas (12) bulan selepas tarikh tamat Kontrak atau selepas penghantaran/penyiapan terakhir mengikut mana yang terkemudian atau di dalam keadaan di mana Kontrak dibatalkan, satu (1) tahun selepas tarikh Kontrak dibatalkan."

Sumber: Pekeliling Perbendaharaan PK 4.2, borang jaminan untuk bon pelaksanaan kontrak bekalan/perkhidmatan, klausa 4.

Ruang bertitik itu diisi dengan satu tarikh semasa bon dikeluarkan, biasanya tarikh tamat kontrak dalam SST tambah 12 bulan, dan ayat yang sama menerangkan tarikh itu sebagai 12 bulan selepas kontrak tamat atau selepas penghantaran atau penyiapan terakhir, mengikut mana yang terkemudian. PK 4.2 perenggan 9.19.8(f)(iv) pula menetapkan tempoh sah laku bon pelaksanaan bekalan atau perkhidmatan "sehingga 12 bulan selepas tarikh tamat kontrak atau selepas obligasi terakhir, mengikut mana yang terkemudian".

Jadi jika penghantaran terakhir lewat melepasi tarikh tamat kontrak, jangkakan agensi meminta bon dilanjutkan, kerana klausa 4 membenarkan Kerajaan meminta lanjutan sehingga 1 tahun dan penjamin "hendaklah melanjutkan" bon itu. Rancang wang tunai dan cagaran anda berdasarkan tarikh yang lebih lewat. Minta agensi mengesahkan secara bertulis tarikh yang mereka perlukan.

Contoh. Jadual ini mengira tarikh untuk 2 kontrak bekalan sekali (one-off): Kontrak A bernilai RM800,000 dengan bon 5% × RM800,000 = RM40,000, dan penghantaran terakhirnya lewat. Kontrak B bernilai RM450,000 dengan bon 2.5% × RM450,000 = RM11,250, dan agensi membatalkannya sebelum kontrak tamat.

Dalam Kontrak A, tarikh dalam borang 76 hari lebih awal daripada tarikh ikut formula, jadi jangkakan agensi meminta bon dilanjutkan dan sediakan wang tunai untuk tempoh tambahan itu. Dalam Kontrak B, jangan anggap bon tamat pada 16 Oktober 2029 selagi agensi belum mengesahkannya secara bertulis. Kiraan amaun bon untuk nilai kontrak anda ada dalam panduan pengiraan bon pelaksanaan.

Apa jadi pada hari terakhir tuntutan jika Kerajaan minta bon dilanjutkan?

Hari terakhir tuntutan berganjak menjadi 4 minggu selepas Tarikh Mati Lanjutan. Klausa 4 menyebut penjamin "hendaklah melanjutkan" bon apabila diminta oleh Kerajaan, untuk tempoh tambahan tidak melebihi 1 tahun daripada Tarikh Mati Asal.

Dalam Kontrak A, tarikh dalam borang ialah 30 Jun 2029. Jika Kerajaan meminta lanjutan hingga 14 September 2029 sahaja, hari terakhir tuntutan menjadi 12 Oktober 2029. Jika Kerajaan meminta lanjutan penuh 1 tahun, Tarikh Mati Lanjutan menjadi 30 Jun 2030 dan hari terakhir tuntutan menjadi 28 Julai 2030.

Klausa itu tidak menyatakan siapa menanggung kos tempoh tambahan, dan tempoh bon mempengaruhi kos, jadi hubungi penjamin sebaik sahaja surat permintaan sampai. Lanjutan juga memanjangkan masa cagaran tunai anda, jika ada, terikat, kerana cagaran hanya dipulangkan selepas bon dilepaskan; lihat cagaran tunai untuk bon pelaksanaan.

Apa beza klausa 5 dan klausa 6 dalam borang bon kerajaan?

Klausa 5 menyatakan tanggungan penjamin luput pada tarikh mati, kecuali Kerajaan sudah menuntut secara bertulis sebelum itu. Klausa 6 pula menyatakan tuntutan mesti diterima oleh penjamin dalam tempoh sah laku atau dalam 4 minggu selepasnya, mengikut mana yang lebih lewat.

"Apa-apa tanggungjawab dan tanggungan Penjamin di bawah Perjanjian ini hendaklah luput apabila Perjanjian ini tamat pada Tarikh Mati Asal (Initial Expiry Date) atau Tarikh Mati Lanjutan (Extended Expiry Date) melainkan jika sebelumnya Kerajaan telah meminta secara bertulis kepada Penjamin untuk membayar sejumlah wang tertentu ..."

Sumber: Pekeliling Perbendaharaan PK 4.2, borang jaminan untuk bon pelaksanaan kontrak bekalan/perkhidmatan, klausa 5.

"SEMUA TUNTUTAN BERKAITAN DENGAN JAMINAN INI, JIKA ADA, MESTILAH DITERIMA OLEH PIHAK BANK/SYARIKAT KEWANGAN/ SYARIKAT INSURANS DALAM TEMPOH SAH LAKU JAMINAN INI ATAUPUN DALAM MASA EMPAT (4) MINGGU DARI TAMATNYA TARIKH JAMINAN INI, MENGIKUT MANA YANG LEBIH KEMUDIAN."

Sumber: Pekeliling Perbendaharaan PK 4.2, borang jaminan untuk bon pelaksanaan kontrak bekalan/perkhidmatan, klausa 6 (dicetak dalam huruf besar dalam borang).

Kami tidak memberi pandangan undang-undang tentang cara kedua-dua klausa ini dibaca bersama. Untuk perancangan, anggap bon masih boleh dituntut sehingga 4 minggu selepas Tarikh Mati Asal atau Tarikh Mati Lanjutan bon anda, kerana itu tarikh yang lebih lewat. Jika tuntutan dibuat berhampiran tarikh itu, dapatkan nasihat peguam; sebab agensi biasanya menuntut diterangkan dalam bila bon pelaksanaan boleh dituntut.

Kenapa perkataan "diterima" dalam klausa 6 penting?

Mengikut perkataannya, klausa 6 mengira tarikh tuntutan sampai kepada bank atau syarikat insurans yang mengeluarkan bon, bukan tarikh surat tuntutan ditulis atau dipos oleh agensi. Jika anda dimaklumkan tentang tuntutan berhampiran hari terakhir, tanya penjamin bila tuntutan itu diterima dan simpan jawapannya secara bertulis.

GLC dan syarikat swasta boleh menggunakan format bon mereka sendiri, dengan tempoh tuntutan yang ditetapkan oleh format itu. Jika bon anda mengikut format sedemikian, bandingkan draf daripada pihak pengeluar jaminan dengan format benefisiari perkataan demi perkataan sebelum bon dikeluarkan.

Bila bon pelaksanaan betul-betul selesai untuk syarikat anda?

Bon pelaksanaan selesai untuk syarikat anda apabila agensi melepaskannya dengan Surat Pelepasan kepada penjamin. PK 4.2 perenggan 9.19.8(f)(v) menyatakan bon "boleh dilepaskan setelah segala obligasi kontrak selesai", dan bon asal dikembalikan kepada pengeluarnya. Mengikut pengalaman kami, cagaran tunai, jika ada, dipulangkan selepas penjamin menerima surat itu, bukan pada tarikh luput.

Jika hari terakhir tuntutan sudah lepas tetapi Surat Pelepasan belum sampai kepada penjamin, minta agensi mengeluarkannya secara bertulis, mengikut langkah dalam prosedur pelepasan bon pelaksanaan.

Untuk perkhidmatan dan barang guna habis (consumable item), PK 4.2 perenggan 9.19.8(f)(vi) membenarkan Pegawai Pengawal atau pegawai yang menandatangani kontrak melepaskan bon lebih awal jika berpuas hati segala obligasi selesai dan "tiada sebarang tuntutan yang akan dibuat". Jika kontrak anda jenis ini, minta pelepasan awal secara bertulis.

Bagaimana mengira tarikh bon anda sendiri?

Rancang berdasarkan tarikh paling lewat antara tarikh dalam borang bon, tarikh ikut formula klausa 4 dan Tarikh Mati Lanjutan jika ada, kemudian tambah 28 hari untuk hari terakhir tuntutan. Jadual ini menyusun kiraan itu langkah demi langkah. Jika D lebih lewat daripada E, jangkakan agensi meminta lanjutan dan minta agensi mengesahkan secara bertulis tarikh yang mereka perlukan.

Soalan Lazim

Perlukah saya lanjutkan bon pelaksanaan sendiri jika agensi tidak meminta?

Biasanya tidak perlu, kerana klausa 4 borang bon kerajaan PK 4.2 hanya menyebut lanjutan apabila Kerajaan memintanya. Tetapi jika penghantaran terakhir anda lewat melepasi tarikh tamat kontrak, jangkakan agensi meminta lanjutan, jadi tanya agensi secara bertulis tarikh yang mereka perlukan dan maklumkan penjamin anda.

Adakah tempoh 4 minggu selepas bon tamat dikira dalam hari bekerja?

Borang bon kerajaan menyebut "empat (4) minggu", bukan hari bekerja, jadi cara paling selamat ialah mengira 28 hari kalendar dari tarikh bon tamat. Contohnya, bon yang tamat pada 30 November 2029 boleh menerima tuntutan sehingga 28 Disember 2029.

Adakah penghantaran lebih awal memendekkan tempoh bon pelaksanaan?

Tidak, mengikut formula dalam borang bon kerajaan. Tarikh Mati Asal dikira 12 bulan selepas tarikh tamat kontrak atau selepas penghantaran terakhir, mengikut mana yang lebih lewat, jadi penghantaran awal tidak menjadikan tarikh itu lebih awal.

Adakah hari terakhir tuntutan sama untuk jaminan bank dan jaminan insurans?

Ya, untuk bon pelaksanaan bekalan dan perkhidmatan kerajaan persekutuan. PK 4.2 perenggan 9.19.8(f)(iii) mewajibkan jaminan bank, insurans, takaful dan jenis lain menggunakan format dan kandungan yang sama, termasuk klausa 4 minggu itu. Format GLC dan syarikat swasta boleh berbeza, jadi semak dokumen anda.

Apa perlu anda buat sekarang

1. Kumpul tarikh tamat kontrak dalam SST, tarikh penghantaran terakhir dan tarikh dalam klausa 4 borang bon anda.
2. Rancang wang tunai dan cagaran berdasarkan tarikh yang paling lewat, tambah 28 hari, dan catat hari terakhir tuntutan dalam kalendar syarikat.
3. Jika penghantaran terakhir lewat melepasi tarikh tamat kontrak, atau agensi meminta lanjutan, minta agensi mengesahkan secara bertulis tarikh yang mereka perlukan dan maklumkan penjamin, kerana pindaan tarikh bon memerlukan tindakan penjamin.
4. Sebaik sahaja semua obligasi selesai, minta agensi menghantar Surat Pelepasan kepada penjamin.

Dapatkan sebut harga · atau WhatsApp kami

Sumber rujukan

• Pekeliling Perbendaharaan PK 4.2: Surat Setuju Terima (SST), Pesanan Kerajaan dan Inden Kerajaan bagi Perolehan Kerajaan (portal ePerolehan), perenggan 9.19.8(f)(iii) hingga (vi) dan klausa 4, 5 dan 6 borang bon pelaksanaan bekalan/perkhidmatan
• Kementerian Kewangan, Mekanisme Pelaksanaan Perolehan Melalui Pematuhan PP/PK (bekalan dan perkhidmatan), mulai 29 November 2022, slaid 23 (kadar bon pelaksanaan)

Kali terakhir disemak: September 2026. Klausa 4, 5 dan 6 borang bon dan perenggan 9.19.8(f) dibaca daripada PK 4.2 di portal ePerolehan; kadar bon disemak dengan taklimat Kementerian Kewangan 2022.

Diterbitkan oleh BondCepat, jenama Emerge Insurtech (Malaysia) Sdn. Bhd. (202101001225), ejen insurans berdaftar dengan PIAM.