Bon Tender Bila Anda Kalah, Menang atau Tarik Diri: Apa Jadi Pada Bon, Cagaran dan Pendaftaran MOF

Ditulis oleh Michelle Chin, Cert CII.

Jawapan ringkas: Jika anda kalah, anggap bon tender masih diperlukan sehingga tempoh sah laku tamat, kerana petender lain boleh dipilih jika pemenang menolak SST. Jika anda menang, hantar bon pelaksanaan dalam tempoh yang ditetapkan dalam SST. Jika anda tarik diri, anda boleh dikenakan tindakan tatatertib, dan bon tender boleh dituntut jika borangnya membenarkannya.

Tawaran anda sudah masuk peti tender, bersama bon tender asal. Sekarang anda menunggu keputusan, dan ada 3 kemungkinan: kalah, menang, atau anda sendiri mahu menarik diri. Setiap satu memberi kesan berbeza pada bon, pada cagaran tunai anda dan pada pendaftaran MOF syarikat.

Di mana anda boleh tahu bila bon tender boleh dituntut atau tamat?

Dalam 2 dokumen: arahan kepada petender dalam dokumen tender, dan borang bon tender yang anda serahkan. Arahan kepada petender menetapkan apa yang dikira sebagai kesalahan petender, manakala borang bon menetapkan bila bon itu tamat dan dalam keadaan apa agensi boleh menuntutnya.

Jadual ini menyenaraikan 4 perkara yang perlu anda cari sekarang, sebelum keputusan keluar. Baris pertama dan keempat datang daripada PK 2.1 dan 3 dokumen tender kerajaan yang diterbitkan; baris kedua dan ketiga ialah bahagian borang bon tender yang perlu anda baca sendiri.

Tender kerajaan tanpa bon tender: apa yang menjamin tawaran anda?

Pendaftaran MOF syarikat anda sendiri, sekurang-kurangnya dalam tender bekalan dan perkhidmatan yang kami semak. Dokumen tender Perbadanan Perpustakaan Awam Pulau Pinang (PPAPP/BTM/T/01/19), Majlis Bandaraya Subang Jaya (AKP/MOF/TDR/PIND.14) dan Jabatan Digital Negara (JDN/TENDER/PERKHIDMATAN/10/2025) tidak meminta bon tender langsung, dan pembekal tempatan berdaftar MOF juga dikecualikan daripada deposit tender untuk tender persekutuan, seperti yang diterangkan dalam beza bon tender dan deposit tender. Tiada bon dan tiada deposit tidak bermaksud tiada akibat jika anda menarik diri.

Dokumen tender Perbadanan Perpustakaan Awam Pulau Pinang menyatakannya dengan terus:

"Pendaftaran petender di Kementerian Kewangan adalah merupakan jaminan ke atas tender yang dikemukakan. Sekiranya petender menarik balik tawaran sebelum tender dipertimbangkan atau menolak tawaran setelah surat setuju terima dikeluarkan, tindakan yang boleh diambil adalah seperti berikut: i. Menggantung pendaftaran selama dua (2) tahun bagi kesalahan pertama; ii. Menggantung pendaftaran selama lima (5) tahun bagi kesalahan kedua; DAN iii. Pendaftaran akan dipotong terus bagi kesalahan berikutnya."

Sumber: Dokumen Tender PPAPP/BTM/T/01/19, Perbadanan Perpustakaan Awam Pulau Pinang, klausa 1.8.

Klausa 1.10 dokumen yang sama menambah bahawa bagi setiap penggantungan atau pemotongan pendaftaran, nama pengarah dan pemegang saham terbesar akan disenaraihitamkan. Klausa 4.1 arahan kepada petender Majlis Bandaraya Subang Jaya menetapkan skala yang sama bagi petender yang menarik diri dalam tempoh sah tender: digantung 2 tahun bagi kesalahan pertama, 5 tahun bagi kesalahan kedua, dan dibatalkan bagi kesalahan berikutnya.

Dokumen tender Jabatan Digital Negara pada 2026 pula menyatakan bahawa tindakan tatatertib boleh diambil terhadap petender yang menarik balik tawaran sebelum ia dipertimbangkan atau menolak tawaran selepas SST dikeluarkan. Jadi walaupun tiada bon untuk dituntut, menarik diri masih boleh menjejaskan pendaftaran syarikat dan nama pengarahnya.

Di mana bon tender biasanya muncul? Dalam permohonan bon tender yang kami terima pada 2026, kebanyakannya datang daripada tender kerja Jabatan Kerja Raya (JKR), termasuk tender pengurusan fasiliti dan penyelenggaraan, yang PK 2.1 perenggan 2.9 kira sebagai perolehan kerja. Jika anda kontraktor kerja berdaftar CIDB, baca panduan tender bond Foundation untuk kontraktor kerja.

Apa jadi pada bon tender jika anda kalah?

Anggap bon tender anda masih diperlukan sehingga tempoh sah laku tender tamat, kerana jika petender yang dipilih menolak SST atau tidak memulangkannya dalam tempoh, Lembaga Perolehan boleh memilih petender lain dalam tempoh sah laku. Pekeliling Perbendaharaan PK 2.1 menetapkannya begini:

"Dalam keadaan di mana Surat Setuju Terima (SST) telah dikeluarkan kepada petender yang berjaya dipilih dan petender berkenaan menolak tawaran atau tidak mengembalikan SST dalam tempoh yang ditetapkan, maka perkara ini hendaklah dimaklumkan kepada Lembaga Perolehan untuk memilih petender lain dalam tempoh sah laku tender."

Sumber: Pekeliling Perbendaharaan PK 2.1 (berkuat kuasa 1 Oktober 2024), perenggan 19.6(iv).

Maksudnya, petender di tempat kedua belum tentu selesai dengan tender itu. Selepas tempoh sah laku tamat, bon tender tamat mengikut tarikh dan syarat dalam borangnya; semak juga sama ada arahan kepada petender menyebut cara bon dipulangkan atau dilepaskan oleh agensi.

Dalam kes kami, cagaran tunai bon tender dipulangkan selepas keseluruhan proses tender selesai, termasuk tempoh petender lain masih boleh dipilih. Sebab ia kembali lebih cepat daripada cagaran bon pelaksanaan diterangkan dalam berapa lama nak dapat bon tender.

Jika tender itu tertakluk kepada perjanjian perdagangan bebas (FTA), anda boleh meminta penjelasan (debriefing) tentang keputusan itu. Dokumen tender Jabatan Digital Negara menyebut Kerajaan boleh memberi penjelasan atas permohonan rasmi petender melalui surat atau e-mel, dengan tempoh 5 hari mulai tarikh keputusan dipaparkan di portal MyPROCUREMENT, jadi hantar permohonan anda secepat mungkin selepas keputusan keluar. Untuk tender lain, kami tidak menemui peraturan yang mewajibkan penjelasan, tetapi anda boleh bertanya secara bertulis kenapa tawaran anda tidak dipilih.

Apa jadi pada bon tender jika anda menang?

Bon tender anda masih tertakluk pada borangnya sehingga ia tamat atau dilepaskan, jadi tugas pertama anda ialah memulangkan SST dan menghantar bon pelaksanaan dalam tempoh yang ditetapkan dalam SST. Bagi kontrak persekutuan, agensi menetapkan 14 atau 30 hari untuk bon pelaksanaan, dan SST boleh terbatal jika anda lewat, menurut Pekeliling Perbendaharaan PK 4.2 perenggan 9.9.1. Jika anda menolak SST atau tidak memulangkannya dalam tempoh, PK 2.1 perenggan 19.6(iv) membolehkan Lembaga Perolehan memilih petender lain.

Semak sama ada borang bon tender anda menyenaraikan kegagalan menerima SST atau mengemukakan bon pelaksanaan sebagai keadaan tuntutan. Jika ya, menghantar bon pelaksanaan dalam tempoh juga mengelakkan bon tender anda dituntut.

Kemenangan juga memerlukan tunai tambahan. Premium bon pelaksanaan, dan sebarang cagaran tunai yang diminta, perlu dibayar penuh sebelum bon dikeluarkan, sedangkan dalam kes kami cagaran bon tender anda belum dipulangkan pada masa itu.

Contoh. Katakan dokumen tender meminta bon tender RM30,000 (amaun ini ditetapkan oleh setiap dokumen tender; tiada kadar piawai), dan kontrak bekalan itu bernilai RM2,000,000. Jadual ini menambah bon pelaksanaan yang datang selepas anda menang; isi lajur terakhir dengan angka anda sendiri.

Dalam kes kami, cagaran bon tender masih terikat semasa anda membayar untuk bon pelaksanaan, kerana ia hanya dipulangkan selepas keseluruhan proses tender selesai, jadi sediakan tunai untuk kedua-duanya serentak. Cara cagaran bon pelaksanaan ditentukan diterangkan dalam cagaran tunai untuk bon pelaksanaan, dan untuk kontrak 2 tahun atau lebih, amaun bon dikira daripada nilai setahun seperti dalam apa maksud bon pelaksanaan.

Apa jadi jika anda tarik diri selepas menghantar tawaran?

Anda boleh dikenakan tindakan tatatertib oleh Kerajaan, dan jika tender itu meminta bon tender, bon itu boleh dituntut jika borangnya menyenaraikan penarikan tawaran sebagai keadaan tuntutan. Dalam dokumen tender PPAPP/BTM/T/01/19 dan arahan kepada petender Majlis Bandaraya Subang Jaya, tindakan itu termasuk penggantungan pendaftaran selama 2 tahun bagi kesalahan pertama, dan klausa 12.1 dokumen PPAPP menyebut penarikan tawaran "sebelum tamat tempoh Sah Laku Tawaran Tender atau apa-apa tempoh lanjutan".

Menolak SST selepas ia dikeluarkan pula disebut secara khusus dalam dokumen tender PPAPP/BTM/T/01/19 dan JDN/TENDER/PERKHIDMATAN/10/2025.

Jika agensi menuntut bon tender, penanggung insurans membayar agensi dahulu dan kemudian menuntut balik daripada syarikat anda di bawah surat indemniti yang ditandatangani semasa memohon. Jangan rancang tunai anda dengan andaian cagaran bon tender akan dipulangkan seperti biasa; tanya kami apa yang berlaku pada cagaran itu dalam kes anda.

Senario mana yang berlaku kepada anda?

Jadual ini meringkaskan apa yang berlaku pada tawaran, bon tender dan cagaran tunai dalam setiap senario, dan tindakan pertama anda.

Soalan Lazim

Perlukah saya tunggu keputusan tender sebelum menyediakan dokumen bon pelaksanaan?

Tidak. Anda boleh mengumpul dokumen syarikat dan pengarah sementara menunggu keputusan, kerana bagi kontrak persekutuan, agensi menetapkan 14 atau 30 hari sahaja untuk bon pelaksanaan dihantar selepas SST (PK 4.2 perenggan 9.9.1). Permohonan hanya boleh dilengkapkan selepas SST sampai, kerana amaun dan format bon mengikut SST itu.

Bolehkah saya menarik diri sebelum tarikh tutup tender?

Jika tawaran belum dihantar, anda tidak terikat dan boleh memilih untuk tidak membida. Jika tawaran sudah dihantar, baca klausa penarikan dalam arahan kepada petender dahulu, kerana 3 dokumen tender kerajaan yang kami semak membenarkan tindakan tatatertib terhadap petender yang menarik balik tawaran sebelum ia dipertimbangkan. Sama ada penarikan sebelum tarikh tutup termasuk dalam klausa itu bergantung pada ayat dokumen anda, jadi tanya agensi secara bertulis.

Perlukah bon tender dilanjutkan jika tempoh sah laku tender dilanjutkan?

Biasanya ya, jika dokumen tender mahu bon sah sepanjang tempoh sah laku tawaran dan tarikh luputnya lebih awal daripada tempoh baharu. PK 2.1 perenggan 19.5(iii) membenarkan Pengerusi Lembaga Perolehan melanjutkan tempoh sah laku tender sebelum tempoh asal tamat. Hubungi kami sebelum tarikh luput bon tiba.

Adakah pengarah turut terkesan jika syarikat menarik diri?

Ya, boleh. Dalam dokumen tender sebuah badan berkanun negeri yang kami semak, nama pengarah dan pemegang saham terbesar disenaraihitamkan bagi setiap penggantungan atau pemotongan pendaftaran syarikat. Jika bon tender dituntut, pengarah yang menandatangani surat indemniti individu juga boleh dituntut oleh penanggung insurans.

Apa perlu anda buat sekarang

1. Cari 4 perkara dalam fail tender anda: tempoh sah laku, tarikh luput bon tender, keadaan tuntutan dan klausa penarikan.
2. Sediakan dokumen untuk bon pelaksanaan sementara menunggu keputusan, kerana tempoh selepas SST hanya 14 atau 30 hari bagi kontrak persekutuan.
3. Sediakan tunai untuk cagaran bon tender yang masih terikat, serta premium dan sebarang cagaran bon pelaksanaan, pada masa yang sama.
4. Jika anda mempertimbangkan untuk menarik diri, bincang dengan kami dan dapatkan nasihat sebelum memberitahu agensi.

Dapatkan sebut harga · atau WhatsApp kami

Sumber rujukan

• Dokumen Tender PPAPP/BTM/T/01/19, Perkhidmatan Program Sewaan Peralatan ICT, Perbadanan Perpustakaan Awam Pulau Pinang, klausa 1.8, 1.10 dan 12.1
• Dokumen Tender JDN/TENDER/PERKHIDMATAN/10/2025, Jabatan Digital Negara (2026), syarat penjelasan keputusan dan tindakan tatatertib
• Pekeliling Perbendaharaan PK 2.1: Kaedah Perolehan Kerajaan, Perihal Umum (berkuat kuasa 1 Oktober 2024), perenggan 2.9, 19.5(iii), 19.5(v) dan 19.6(iv)
• Pekeliling Perbendaharaan PK 4.2: Surat Setuju Terima (SST), Pesanan Kerajaan dan Inden Kerajaan (portal ePerolehan), perenggan 9.9.1
• Arahan Kepada Petender dan Syarat-Syarat Am AKP/MOF/TDR/PIND.14, Majlis Bandaraya Subang Jaya (portal Tender Selangor), klausa 4.1

Kali terakhir disemak: September 2026. Klausa penarikan dan penjelasan keputusan disemak dalam 3 dokumen tender kerajaan yang diterbitkan, pemilihan petender lain dan lanjutan tempoh sah laku dalam PK 2.1, dan tempoh bon pelaksanaan dalam PK 4.2.

Diterbitkan oleh BondCepat, jenama Emerge Insurtech (Malaysia) Sdn. Bhd. (202101001225), ejen insurans berdaftar dengan PIAM.